ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මෑතකදී ලබාදුන් වැදගත් තීන්දුවක් අනුව, දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස හෝ ධුර කාලය වෙනස් කිරීමට ගන්නා ඕනෑම ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට සෘජුවම බලපාන බැවින්, එවැනි සංශෝධනයක් ජනමත විචාරණයකට ඉදිරිපත් කිරීම අනිවාර්ය බව තීරණය කර ඇත.
මෙම තීන්දුව 2026 ජනවාරි 14 දින SC FR 282/2018 නඩුවේදී ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. එම නඩුවේ ප්රධාන කරුණ වූයේ උසස් අධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වැටුප් හිමිකම් පිළිබඳව වුවද, එම අවස්ථාව භාවිත කරමින් අධිකරණය තවත් පුළුල් ව්යවස්ථාමය මූලධර්මයක් නැවත අවධාරණය කළේය. එනම්, විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලය ජනතා පරමාධිපත්යයෙන් වෙන් කළ නොහැකි අංගයක් බවයි.
තීන්දුවේ දැඩි වචන භාවිත කළ කොටසක ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය මෙසේ සඳහන් කර තිබේ.
“දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවරුන්ට සෘජුව හෝ වක්රව බලපාන පරිදි ඔවුන්ගේ විශ්රාම වයස හෝ ධුර කාලය වෙනස් කරන ඕනෑම ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට හානි කරන අතර, එය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 3 වන වගන්තිය උල්ලංඝනය කිරීමක් වන බැවින් ජනමත විචාරණයක් අනිවාර්ය වේ.”
විනිසුරු මඩුල්ල තවදුරටත් අවධාරණය කළේ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය යනු ආයතනික කැමැත්තක් පමණක් නොව, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 3 සහ 4 වන වගන්තිවල තහවුරු කර ඇති ව්යවස්ථාමය සහතිකයක් බවයි.
තීන්දුවේ තවදුරටත් මෙසේ සඳහන් වේ:
“විනිසුරුවරුන්ගේ වැටුප් සහ විශ්රාම වැටුප් හිමිකම් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ... අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය යනු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 3 සහ 4 වන වගන්ති තුළ ගැඹුරින් අන්තර්ගත වූ මූලික ව්යවස්ථාමය මූලධර්මයකි.”
අනාගත ආණ්ඩු සඳහා පැහැදිලි අනතුරු ඇඟවීමක්
මෙම තීන්දුව අනුව, දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වැඩි කිරීම හෝ අඩු කිරීම සඳහා සාමාන්ය පාර්ලිමේන්තු බහුතරයක් පමණක් භාවිත කරමින් කටයුතු කිරීමට කිසිදු ආණ්ඩුවකට තවදුරටත් නොහැකි වේ.
අධිකරණය පැහැදිලි කළේ, එවැනි ක්රියාමාර්ගයක් යනු දැනට පත්කර ඇති විනිසුරුවරුන්ගේ සේවා කොන්දේසි වෙනස් කිරීමක් වන අතර, පත් කිරීමෙන් පසු විනිසුරුවරුන්ගේ වැටුප්, ප්රතිලාභ හෝ ධුර කාලය අහිතකර ලෙස වෙනස් කිරීම තහනම් කරන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 108(2) වන වගන්තියට පටහැනි බවයි.
විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලය ජනතා පරමාධිපත්යය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය මෙම කාරණය සාමාන්ය නීති සම්පාදන බලයෙන් ඔබ්බට ගෙන ගොස් ඇත. එබැවින්, අනාගතයේ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වෙනස් කිරීමට ගන්නා ඕනෑම උත්සාහයක් ජනතාවගේ අනුමැතිය සඳහා ජනමත විචාරණයකට ඉදිරිපත් කළ යුතු වේ.
විශ්රාම වැටුප් නඩුවකින් පුළුල් වූ ව්යවස්ථාමය ප්රශ්නයක්
මෙම නඩුව මුලින්ම යොමු වූයේ විශ්රාම ගිය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වැටුප්වලින් සිදුකර තිබූ අඩුකිරීම් පිළිබඳවයි.
නමුත්, විනිසුරුවරුන්ගේ වැටුප් හා ප්රතිලාභ පාලනය කරන ව්යවස්ථාමය රාමුව සලකා බැලීමේදී, අධිකරණය අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය හා විනිසුරුවරුන්ගේ සේවා කොන්දේසි වෙනස් කිරීම පිළිබඳව කලින් තහවුරු කර තිබූ මූලධර්ම නැවත අවධාරණය කළේය.
නීති විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ, මහජන අනුමැතියකින් තොරව අධිකරණ පද්ධතියේ ව්යුහාත්මක වෙනස්කම් කිරීමට උත්සාහ කරන ප්රතිපත්ති සම්පාදකයන් සඳහා මෙම තීන්දුව “ව්යවස්ථාමය රතු සංඥාවක්” ලෙස ක්රියා කරන බවයි.
පැහැදිලිව ඇඳ දැමූ ව්යවස්ථාමය සීමාවක්
මෙම තීන්දුව මඟින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය නැවතත් තහවුරු කර ඇත්තේ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය යනු සාකච්ඡා කළ හැකි හෝ දේශපාලනික පහසුව සඳහා වෙනස් කළ හැකි කරුණක් නොවන බවයි.
දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලයට හෝ විශ්රාම වයසට සෘජුව හෝ වක්රව බලපාන ඕනෑම ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් ජනතාවගේ ජනමත විචාරණයකින් අනුමත විය යුතු බව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය පැහැදිලිව ප්රකාශ කර ඇත.
මෙම තීන්දුව අධිකරණ ප්රතිසංස්කරණ සහ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස පිළිබඳව පවතින සාකච්ඡාවලට සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරනු ඇති අතර, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරන ව්යවස්ථාමය ආරක්ෂණ තවදුරටත් දැඩිව පවතින බවට ප්රබල සංඥාවක් ලබා දෙයි.
මෙම නඩුවේ සම්පූර්ණ තීන්දුව පහත සඳහන් සබැඳියෙන් කියවිය හැක.
