වර්තමානය වන විට ශ්රී ලංකාවේ රුපියල වේගයෙන් අවප්රමාණය වෙමින් පවතින අතර, ඇමරිකානු ඩොලරයක මිල දිනකට රුපියල් 2කට වඩා වැඩි අගයකින් ඉහළ යමින් පවතී. ඒ අනුව “මාලිමාව” රජය බලයට පත්වන විට ලබාදුන් “දූෂණය පිටුදැකීමේ” පොරොන්දු සහ වර්තමාන මූල්ය පරිපාලන අර්බුදය අතර පවතින පරස්පරතාවය දැන් සමාජය තුළ දැඩිව ප්රශ්න කෙරෙමින් පවතී.
මේ වනවිට දුර්වල ආණ්ඩුකරණය හේතුවෙන් රටට අහිමි වි ඇති මුදල් සම්භාරයෙන් කොටසක් මෙලෙස පෙන්වා දිය හැක ...
බාල ගල් අඟුරු ආනයන අලාභය -රු. 19,000,000,000 (බිලියන 19)
NDB බැංකු මූල්ය වංචාව -රු. 13,200,000,000 (බිලියන 13.2)
ශ්රී ලංකා ඉන්ෂුවරන්ස් බැඳුම්කර මගඩිය -රු. 10,000,000,000 (බිලියන 10)
භාණ්ඩාගාරයේ සහ මහ බැංකුවේ ඩොලර් මිලියන 2.5ක මංකොල්ලය -රු. 800,000,000 (මිලියන 800)
RDA සහ අස්වැසුම දෙවරක් ගෙවීම් -රු. 880,000,000 (මිලියන 880)
ඩීසල් බැරලයක් වැඩි මිලට ගැනීම (ඩොලර් 286 බැගින්) -රු. 500,000,000 (මිලියන 500)
තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුවේ ඩොලර් 620,000ක අස්ථානගත වීම -රු. 198,400,000 (මිලියන 198.4)
ශ්රී ලංකා රුපියලේ අගය අවප්රමාණය වීම බොහෝ විට ආර්ථික දුර්වලතාවයේ සලකුණක් ලෙස නිරූපණය කෙරේ. දුර්වල මුදල් ඒකකයක් ආනයන පිරිවැය සහ දේශීය වශයෙන් ඉන්ධන උද්ධමනය වැඩි කළ හැකි අතර, එය ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම විදේශ විනිමය උපයන්නන් දෙදෙනෙකුට පමණක් වැදගත් වාසි නිර්මාණය කරයි. එනම් සංක්රමණික සේවකයින් සහ අපනයනකරුවන්ය.
මැදපෙරදිග, යුරෝපය සහ ආසියාව වැනි රටවල සේවය කරන ශ්රී ලාංකික විදේශ සේවකයින් සඳහා,
දුර්වල රුපියලක් ගෙදර යවන ලද ප්රේෂණවල වටිනාකම සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කරයි. විනිමය අනුපාතය උදාහරණයක් ලෙස, එක්සත් ජනපද ඩොලරයකට රු. 300 සිට රු. 350 දක්වා ඉහළ යන විට, විදේශයන්හි උපයන සෑම ඩොලරයක්ම දේශීය වශයෙන් තවත් රුපියල් බවට පරිවර්තනය වේ. මසකට ඇමරිකානු ඩොලර් 1,000 ක් යවන සේවකයෙකු මීට පෙර පවුලකට රු. 300,000 ක් ලබා දෙනු ඇත, නමුත් ඩොලරයකට රු. 350 ක් වන විට එම ප්රේෂණය රු. 350,000 ක් බවට පත්වේ. මිලදී ගැනීමේ ශක්තියේ මෙම තියුණු වැඩිවීම පවුල්වලට ඉහළ යන ජීවන වියදම් කළමනාකරණය කිරීමට, ණය ආපසු ගෙවීමට, නිවාස තැනීමට සහ අධ්යාපනය හෝ ව්යාපාරවල ආයෝජනය කිරීමට උපකාරී වේ. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, රුපියල අවප්රමාණය වීම බොහෝ විට විධිමත් බැංකු මාර්ග හරහා වැඩි ප්රේෂණ ගලා ඒම දිරිමත් කරයි, ශ්රී ලංකාවේ විදේශ සංචිත තත්ත්වය ශක්තිමත් කරයි.
රුපියල දුර්වල වන විට ශ්රී ලංකාවේ අපනයනකරුවන් ද තරඟකාරිත්වය ලබා ගනී. ඇඟලුම්, තේ, රබර් නිෂ්පාදන, කුළුබඩු, තොරතුරු තාක්ෂණ සේවා, සංචාරක සහ සැපයුම් වැනි අපනයන කර්මාන්ත සාමාන්යයෙන් එක්සත් ජනපද ඩොලර්, යුරෝ හෝ ස්ටර්ලින් පවුම් වැනි විදේශ මුදල් වලින් ආදායමක් උපයයි. එම ඉපැයීම් රුපියල් බවට පරිවර්තනය කළ විට, අපනයනකරුවන්ට ඉහළ දේශීය මුදල් ආදායමක් ලැබේ. මෙය ලාභදායීතාවය සහ මුදල් ප්රවාහය වැඩි දියුණු කරයි, විශේෂයෙන් වැටුප්, ප්රවාහනය සහ උපයෝගිතා වැනි විශාල දේශීය පිරිවැය ව්යුහයන් රුපියල්වලින් ගෙවන සමාගම් සඳහාය.
උදාහරණයක් ලෙස, වාර්ෂිකව ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 10 ක් උපයන ඇඟලුම් අපනයනකරුවෙකුට ඩොලරයකට රුපියල් 300 ක විනිමය අනුපාතයකින් රුපියල් බිලියන 3 ක් ලැබෙනු ඇත. රුපියල රුපියල් 350 දක්වා අවප්රමාණය වුවහොත්, එම අපනයන ආදායම අපනයන පරිමාවන් වැඩි නොකර රුපියල් බිලියන 3.5 ක් වන අතර එය රුපියල් මිලියන 500 ක වැඩිවීමකි. මෙම අතිරේක රුපියල් ආදායම ශේෂ පත්ර වැඩිදියුණු කිරීමට, ප්රසාරණයට සහාය වීමට සහ ගෝලීය ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවයේ කාල පරිච්ඡේදවලදී සමාගම්වලට පැවැත්මට උපකාරී වේ.
දුර්වල රුපියලක් ශ්රී ලංකා නිෂ්පාදන ශක්තිමත් මුදල් වර්ග ඇති රටවල තරඟකරුවන්ට සාපේක්ෂව ජාත්යන්තර වෙළඳපොළවල ලාභදායී සහ ආකර්ශනීය කරයි. විදේශයන්හි සිටින ගැනුම්කරුවන්ට ශ්රී ලංකාවේ තේ, ඇඟලුම්, සංචාරක පැකේජ හෝ තොරතුරු තාක්ෂණ සේවා සාපේක්ෂව දැරිය හැකි මිලකට ලබා ගත හැකි අතර, ඉල්ලුම සහ අපනයන පරිමාව වැඩි විය හැකිය. මේ අර්ථයෙන් ගත් කල, මුදල් අවප්රමාණය වීම බාහිර තරඟකාරිත්වය ඉහළ නංවන ස්වාභාවික ආර්ථික ගැලපුම් යාන්ත්රණයක් ලෙස ක්රියා කළ හැකිය.
සංචාරක ව්යාපාරයටත් ඒ හා සමානව ප්රතිලාභ ලැබේ. ඩොලර් හෝ යුරෝ හුවමාරු කරන විදේශීය අමුත්තන්ට ඔවුන්ගේ මුදල් සඳහා වැඩි රුපියල් ප්රමාණයක් ලැබෙන අතර, හෝටල්, ආහාර, ප්රවාහන සහ විවේක කටයුතු සාපේක්ෂව ලාභදායී වේ. මෙය වැඩි සංචාරකයින් ආකර්ෂණය කර ගත හැකි අතර රට තුළට විදේශ විනිමය ගලා ඒම වැඩි කළ හැකිය.
ආර්ථික න්යාය
කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්රතිලාභ වැදගත් අවදානම් සමඟ පැමිණේ. ශ්රී ලංකාව තවමත් ඉන්ධන, ඖෂධ, යන්ත්රෝපකරණ, වාහන සහ ආහාර ද්රව්ය වැනි ආනයන මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී. දුර්වල රුපියලක් මෙම ආනයනවල පිරිවැය ඉහළ නංවන අතර, ආනයනික අමුද්රව්ය මත යැපෙන ව්යාපාර සඳහා උද්ධමනය සහ නිෂ්පාදන පිරිවැය වැඩි කරයි. එබැවින්, අපනයනකරුවන්ට සහ විදේශීය සේවකයින්ට සෘජුවම ප්රතිලාභ ලැබිය හැකි වුවද, සාමාන්ය පාරිභෝගිකයින් බොහෝ විට ඉහළ ජීවන වියදම්වලට මුහුණ දෙයි.
එබැවින් රුපියල අවප්රමාණය වීමේ සමස්ත බලපෑම රඳා පවතින්නේ ශ්රී ලංකාවට අපනයන, සංචාරක සහ ප්රේෂණ ගලා ඒම ඉහළ යන ආනයන පිරිවැයට වඩා වේගයෙන් සාර්ථකව වැඩි කළ හැකිද යන්න මතය. ප්රවේශමෙන් කළමනාකරණය කළහොත්, ක්ෂය වීම විදේශ සංචිත ශක්තිමත් කිරීමට, අපනයන තරඟකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීමට සහ ආර්ථික යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට සහාය විය හැකිය. නමුත් දුර්වල මූල්ය කළමනාකරණය, අධික මුදල් මුද්රණය කිරීම හෝ ආයෝජක විශ්වාසය පහත වැටීම සමඟ නම්, එය උද්ධමන පීඩන සහ ආර්ථික අස්ථාවරත්වය ද ගැඹුරු කළ හැකිය.
ආර්ථික විද්යාඥයින් කිහිප දෙනෙකු J-Curve න්යාය ද සඳහන් කළ අතර, එය අවප්රමාණය බොහෝ විට අපනයන කාර්ය සාධනය සහ විදේශ විනිමය ගලා ඒමෙහි දිගුකාලීන වැඩිදියුණු කිරීම් ඇති කිරීමට පෙර කෙටි කාලීන ආර්ථික වේදනාවක් ඇති කරන බව පැහැදිලි කරයි.
ශ්රී ලංකාවේ පශ්චාත්-අර්බුද අත්දැකීම් එම රටාව පිළිබිඹු කරන බව පෙනේ. ආර්ථික බිඳවැටීම අතරතුර තියුණු අවප්රමාණය මුලින් උද්ධමනය සහ ආනයන හිඟයන් ඇති කළ අතර, සංචාරක ඉපැයීම්, ප්රේෂණ සහ අපනයන ලැබීම් පසුව යථා තත්ත්වයට පත්වීමේ සලකුණු පෙන්නුම් කළේය.
කෙසේ වෙතත්, ප්රතිලාභ සමාජය පුරා අසමාන ලෙස බෙදා හරින බව ආර්ථික විද්යාඥයින් අනතුරු අඟවයි.
ආනයන මත යැපෙන කර්මාන්ත, වැටුප් ලබන සේවකයින් සහ සාමාන්ය පාරිභෝගිකයින් දුර්වල මුදල් ඒකකය හේතුවෙන් ඉන්ධන, ඖෂධ, ආහාර සහ වාහන සඳහා ඉහළ යන වියදම්වලට මුහුණ දෙති. ආනයනික අමුද්රව්ය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින ව්යාපාර ද විනිමය අනුපාත අස්ථාවරත්වයට ගොදුරු වේ.
එබැවින් රුපියල වටා ඇති විවාදය පුළුල් ආර්ථික යථාර්ථයක් පිළිබිඹු කරයි: මුදල් අවප්රමාණය වීම ජයග්රාහකයින් සහ පරාජිතයින් යන දෙකම නිර්මාණය කරයි.
ශ්රී ලංකාව වැනි කුඩා විවෘත ආර්ථිකයන් විශ්ලේෂණය කිරීමට බොහෝ විට භාවිතා කරන මුන්ඩෙල්-ෆ්ලෙමින් ආකෘතිය යටතේ, දුර්වල විනිමය අනුපාත අපනයන සහ බාහිර ගලා ඒම් උත්තේජනය කළ හැකි නමුත්, විනයගරුක මූල්ය හා මුදල් ප්රතිපත්තියක් සමඟ නොගැලපේ නම් උද්ධමන පීඩනය තීව්ර කළ හැකිය.
ආර්ථික විද්යාඥයින් තර්ක කරන්නේ ශ්රී ලංකාවේ දිගුකාලීන අභියෝගය වන්නේ දේශපාලනික වශයෙන් යෝග්ය මට්ටමකින් රුපියල ආරක්ෂා කිරීම පමණක් නොව, විනිමය අනුපාත චලනයන් ශක්තිමත් අපනයන, ඵලදායිතා වර්ධනය, විදේශ සංචිත සහ තිරසාර ආර්ථික ප්රසාරණය බවට පරිවර්තනය වන බව සහතික කිරීමයි.
අවසානයේ සදහන් කල හැක්කේ ශ්රී ලංකාවේ විදේශීය සේවකයින් සහ අපනයනකරුවන් සඳහා, දුර්වල වන රුපියල වැඩි වැඩියෙන් සලකනු ලබන්නේ අර්බුදයක් ලෙස පමණක් නොව - බිඳෙන සුළු ආර්ථිකයක දුර්ලභ මූල්ය වාසියක් ලෙස ය. නමුත් අදක්ෂ පාලනය හමුවේ අනාගතය අවිනිශ්චිත වි අවසන්.
